Theo NHS (hệ thống y tế công Anh), mẹ thường bắt đầu cảm thấy thai máy trong khoảng tuần 16 đến tuần 24. Người mang thai lần đầu hay chỉ nhận ra sau tuần 20, người đã sinh con có thể thấy sớm hơn. Ở tuần 18, chưa thấy thai máy là chuyện bình thường. Đến tuần 24 vẫn chưa thấy gì thì báo bác sĩ để kiểm tra tim thai.
| Giai đoạn | Mẹ cảm thấy gì | Việc làm | Khi nào gọi bác sĩ |
|---|---|---|---|
| 16 đến 20 tuần | Cảm giác lăn tăn, như cá bơi, bọt khí vỡ | Nằm yên nghiêng trái để chú ý | Không cần nếu chưa thấy |
| 20 đến 24 tuần | Cú đạp nhẹ, rõ dần | Làm quen kiểu máy của con | Đến 24 tuần vẫn chưa thấy thai máy |
| Từ 28 tuần | Đạp, xoay, nấc cục đều đặn theo kiểu riêng | Theo dõi mỗi ngày | Thai máy ít đi, đổi kiểu, hoặc không máy: đi viện ngay |
Thai máy là gì và cảm giác ra sao
Thai máy là mọi cử động của thai mà mẹ cảm nhận được: đạp, đấm, xoay người, nấc cục. Thai đã cử động từ khoảng tuần 7 đến 8 trên siêu âm, nhưng lúc đó còn quá nhỏ để mẹ thấy.
NHS mô tả những lần máy đầu tiên như cảm giác lăn tăn hoặc cuộn nhẹ bên trong. Nhiều người nhầm với sôi bụng hay đầy hơi. Càng về sau, cử động càng rõ thành những cú đạp, giật.
Các yếu tố làm mẹ cảm thấy thai máy muộn hơn:
- Mang thai lần đầu, chưa quen cảm giác.
- Bánh nhau bám mặt trước tử cung, làm đệm giữa thai và thành bụng.
- Lớp mỡ bụng dày.
- Tuổi thai tính sai, thai thật sự nhỏ hơn số tuần ghi.
- Bận rộn cả ngày, ít lúc nằm yên để chú ý.
Thai 18 tuần phát triển thế nào
Theo NHS, thai 18 tuần dài khoảng 14 cm từ đầu đến mông. Cân nặng vào khoảng 200 g. Tai đã về gần đúng vị trí, thai có thể nghe được âm thanh. Xương cứng dần. Thai tập nuốt nước ối, cử động tay chân nhiều.
Mốc siêu âm hình thái quan trọng rơi vào khoảng 18 đến 22 tuần. Lần siêu âm này kiểm tra cấu trúc tim, não, cột sống, thận, tay chân và vị trí bánh nhau.
Cách nhận ra thai máy sớm hơn
- Chọn lúc yên tĩnh, thường là buổi tối hoặc sau bữa ăn.
- Nằm nghiêng trái, thả lỏng bụng.
- Đặt sự chú ý vào vùng bụng dưới, dưới rốn.
- Chờ 15 đến 30 phút. Thai có giờ ngủ, có thể không máy trong khoảng này.
- Không cần ấn, lay bụng hay dùng đèn soi để đánh thức thai.
Theo dõi thai máy từ tuần 28
Hai cách hướng dẫn đang được dùng:
- NHS không khuyên đếm một con số cố định mỗi ngày, vì mỗi thai có kiểu máy riêng. Mẹ nên làm quen kiểu máy bình thường của con mình và để ý khi kiểu đó thay đổi.
- ACOG (Hội Sản phụ khoa Hoa Kỳ) cho biết có nhiều cách đếm cử động thai tại nhà, và bác sĩ sẽ dặn bạn đếm thế nào, khi nào phải báo. Một cách hay dùng là tính thời gian để cảm nhận đủ 10 cử động.
Cả hai đều thống nhất một điều: thai máy ít đi so với thường ngày là dấu hiệu phải khám ngay. NHS nhấn mạnh không chờ đến sáng hôm sau, kể cả khi đang nửa đêm.
NHS cũng khuyên không dùng máy nghe tim thai (doppler) mua về dùng tại nhà để tự kiểm tra. Nghe thấy tiếng tim không có nghĩa thai đang ổn, và mẹ có thể nhầm tiếng mạch của chính mình.
Dấu hiệu phải đi khám ngay
- Thai máy ít hơn bình thường, đổi kiểu máy, hoặc không còn máy (từ khi đã cảm nhận được thai máy đều).
- Ra máu âm đạo.
- Ra nước âm đạo lỏng, trong, chảy thành dòng hoặc rỉ liên tục.
- Đau bụng dữ dội, bụng gò cứng từng cơn đều đặn trước 37 tuần.
- Phù mặt, phù tay đột ngột kèm nhức đầu nhiều, nhìn mờ, đau ngay dưới xương sườn. NHS liệt kê đây là dấu hiệu tiền sản giật, có thể xuất hiện từ tuần 20.
- Sốt cao, ớn lạnh.
- Đến tuần 24 vẫn chưa cảm thấy thai máy lần nào.
Câu hỏi thường gặp
Thai máy là gì?
Thai máy là những cử động của thai mà mẹ cảm nhận được qua thành bụng, như đạp, xoay người, nấc cục. Lần đầu thường thấy trong khoảng 16 đến 24 tuần. Thai máy đều đặn là một dấu hiệu cho thấy thai đang khoẻ.
Thai không đạp bao lâu thì nguy hiểm?
Không có một con số chung cho mọi thai. Theo NHS, điều quan trọng là thai máy ít hơn so với kiểu thường ngày của con. Nếu bác sĩ đã hướng dẫn cách đếm cử động, làm theo mốc bác sĩ dặn. Khi thấy thai máy giảm, đi viện ngay, không chờ đến hôm sau.
Thai tuần bao nhiêu thì đạp?
Mẹ thường cảm nhận cú đạp rõ trong khoảng tuần 18 đến 24. Trước đó là cảm giác lăn tăn nhẹ. Từ tuần 28, thai máy thường đều đặn và có giờ giấc riêng.
Thai 18 tuần chưa máy có sao không?
Thường không sao, nhất là với người mang thai lần đầu hoặc bánh nhau bám mặt trước. Theo NHS, chỉ cần báo bác sĩ nếu đến tuần 24 vẫn chưa thấy thai máy.