Bà bầu ăn được rau ngót nếu nấu chín và ăn với lượng như bữa cơm thường ngày, khoảng một bát canh mỗi lần, vài lần mỗi tuần. Không nên uống nước rau ngót sống vò hoặc xay, vì từng có ca ngộ độc phổi nặng do uống nước ép rau ngót sống kéo dài. Người có tiền sử sảy thai, đang ra máu hoặc được chẩn đoán doạ sảy nên hỏi bác sĩ và ăn ít trong 3 tháng đầu.
| Cách dùng | Mức an toàn | Ghi chú |
|---|---|---|
| Canh rau ngót nấu chín | Ăn được | Một bát mỗi bữa, xen với rau khác |
| Rau ngót xào chín | Ăn được | Xào vừa chín, không để sống giữa |
| Nước rau ngót sống vò, xay | Không nên | Liên quan đến ca tổn thương phổi ở Đài Loan |
| Ăn rau ngót liên tục mỗi bữa | Không nên | Thiếu đa dạng, dễ đầy bụng |
| Tiền sử sảy thai, doạ sảy | Hỏi bác sĩ | Nhiều bác sĩ khuyên ăn ít trong 3 tháng đầu |
Rau ngót có gì cho bà bầu
Rau ngót (tên khoa học Sauropus androgynus, còn gọi bồ ngót) là loại rau lá có hàm lượng đạm khá cao so với các loại rau khác, nhiều vitamin C, tiền vitamin A (beta caroten), canxi và sắt thực vật. Chất xơ trong rau giúp đỡ táo bón.
Với bà bầu, một bát canh rau ngót nấu thịt băm cung cấp rau xanh, nước và một ít đạm trong cùng một món, dễ ăn khi đang nghén.
Vì sao có lời khuyên bà bầu kiêng rau ngót
Có hai lý do hay được nhắc tới, mức độ bằng chứng khác nhau.
Nước ép rau ngót sống. Năm 1995, ở Đài Loan có trào lưu uống nước ép rau ngót sống để giảm cân. Hàng trăm người sau đó bị viêm tiểu phế quản tắc nghẽn, một tổn thương phổi không hồi phục, được công bố trên tạp chí The Lancet năm 1996. Người bệnh uống lượng lớn, liên tục nhiều tuần. Đây là lý do rõ ràng nhất để không uống nước rau ngót sống, dù có thai hay không.
Papaverin và co bóp tử cung. Nhiều tài liệu tiếng Việt nói rau ngót chứa papaverin gây co thắt tử cung. Hiện chưa có nghiên cứu trên người cho thấy ăn rau ngót nấu chín với lượng bữa ăn gây sảy thai. Tuy vậy, dân gian dùng rau ngót sống giã nát để giúp ra sót nhau sau sinh, nên nhiều bác sĩ sản khoa trong nước khuyên người có nguy cơ sảy thai thận trọng trong 3 tháng đầu. Với thai khoẻ, ăn canh rau ngót như bình thường là được.
Ăn rau ngót bao nhiêu là vừa
Không có con số chính thức cho rau ngót. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyên người lớn ăn ít nhất 400 g rau và quả mỗi ngày. Rau ngót chỉ nên là một phần trong số đó.
Cách chia dễ làm:
- Một bát canh rau ngót mỗi bữa có món này, khoảng một nắm lá tuốt.
- Ăn rau ngót hai đến ba lần mỗi tuần.
- Những ngày còn lại đổi sang rau muống, cải, mồng tơi, bí xanh, bầu, súp lơ.
- Không nấu một nồi lớn rồi ăn cả ngày, cả tuần.
Cách chọn và nấu rau ngót
- Chọn rau tươi. Lá xanh, non, không úa vàng, không dập nát, cọng bẻ giòn. Mua ở nơi quen để hạn chế rau phun thuốc.
- Tuốt lá, bỏ cọng già. Nhặt bỏ lá sâu, lá vàng.
- Rửa dưới vòi nước chảy nhiều lần. Ngâm nước sạch khoảng 5 đến 10 phút rồi rửa lại. Không cần ngâm nước muối đặc.
- Vò nhẹ trước khi nấu nếu muốn canh ngọt. Đây là cách làm quen của nhiều nhà, không ảnh hưởng an toàn khi đã nấu chín.
- Nấu chín kỹ. Cho rau vào nồi nước sôi, đun đến khi lá chuyển xanh sẫm, mềm. Thịt băm, tôm nấu cùng phải chín hẳn.
- Ăn trong bữa. Canh để nguội lâu ở nhiệt độ phòng dễ ôi. Thừa thì cất tủ lạnh và đun sôi lại trước khi ăn, dùng trong ngày.
Ai nên dè dặt với rau ngót
- Tiền sử sảy thai, thai lưu, sinh non. Hỏi bác sĩ theo dõi thai trước khi ăn thường xuyên trong 3 tháng đầu.
- Đang ra máu hoặc đau bụng. Đi khám trước, chưa bàn đến chuyện ăn uống.
- Đầy bụng, đi ngoài phân lỏng. Rau ngót nhiều xơ, ăn nhiều dễ sôi bụng.
- Đang dùng thuốc theo đơn. Báo bác sĩ những món ăn thường xuyên, nhất là khi dùng thuốc chống đông hay thuốc tuyến giáp, để được dặn về chế độ ăn.
Dấu hiệu phải đi khám ngay
Nếu có một trong các dấu hiệu dưới đây, đến cơ sở sản khoa ngay, không chờ đến lịch hẹn:
- Ra máu âm đạo, kể cả ra ít máu hồng hay nâu kèm đau bụng.
- Đau bụng dưới dữ dội, đau lệch một bên, hoặc đau lan lên vai, choáng váng (có thể là thai ngoài tử cung ở những tuần đầu).
- Thai máy giảm rõ so với mọi ngày ở giai đoạn đã cảm nhận được thai máy.
- Phù mặt, tay đột ngột kèm nhức đầu, nhìn mờ.
- Sốt cao, nôn nhiều không giữ được nước.
- Khó thở, ho kéo dài bất thường sau một thời gian uống nước ép rau sống.
Câu hỏi thường gặp
Bà bầu có được ăn canh rau ngót không?
Được. Canh rau ngót nấu chín là cách ăn an toàn nhất. Ăn một bát mỗi bữa, hai đến ba lần mỗi tuần, xen với các loại rau khác.
Bà bầu 3 tháng đầu ăn rau ngót có sao không?
Với thai khoẻ, ăn canh rau ngót với lượng bình thường chưa được chứng minh là gây sảy thai. Người từng sảy thai, đang doạ sảy hoặc ra máu thì nên hỏi bác sĩ và ăn ít trong giai đoạn này.
Bà bầu có được ăn mướp đắng không?
Mướp đắng nấu chín ăn lượng nhỏ trong bữa thường không gây hại. Không nên uống nước ép, trà hay viên chiết xuất mướp đắng vì chúng có thể làm hạ đường huyết và chưa được đánh giá an toàn khi mang thai. Người tiểu đường thai kỳ đang dùng thuốc cần hỏi bác sĩ.
Bà bầu có được ăn ngải cứu không?
Ngải cứu có tinh dầu thujone, dùng lượng lớn hoặc dạng cô đặc không an toàn khi mang thai. Không tự sắc nước ngải cứu uống hay ăn gà tần ngải cứu liên tục để "dưỡng thai". Nếu muốn ăn, chỉ ăn ít trong bữa và hỏi bác sĩ, nhất là trong 3 tháng đầu.