Thai sinh hóa là một lần sảy thai rất sớm, xảy ra trong vài tuần đầu sau khi trứng làm tổ. Que thử thai hoặc xét nghiệm máu beta hCG cho kết quả dương tính, nhưng thai ngừng phát triển trước khi siêu âm kịp nhìn thấy túi thai, thường trước tuần thứ 5–6 tính từ ngày đầu kỳ kinh cuối. Phần lớn chỉ thấy ra máu như kỳ kinh đến muộn vài ngày, rồi que thử nhạt dần về một vạch. Thường không cần nạo hút, và một lần thai sinh hóa không có nghĩa là bạn khó có thai.
| Bạn thấy gì | Có thể là gì | Việc nên làm | Khi nào đi khám |
|---|---|---|---|
| Que lên vạch mờ, vài ngày sau ra máu như kinh | Thai sinh hóa | Thử lại sau 1–2 tuần xem đã về một vạch | Nếu ra máu nhiều hoặc đau nhiều |
| Que hai vạch, ra máu nâu kéo dài, đau một bên bụng | Nghi thai ngoài tử cung | Không chờ ở nhà | Đi khám ngay trong ngày |
| Ra máu xong vẫn thử hai vạch sau 2–3 tuần | Thai còn, sót mô, hoặc thai bất thường | Xét nghiệm hCG, siêu âm | Trong vài ngày |
| Thai sinh hóa lặp lại nhiều lần | Cần tìm nguyên nhân | Ghi chép các lần | Đặt lịch khám hiếm muộn hoặc sản khoa |
Vì sao gọi là thai sinh hóa
"Sinh hóa" ở đây nghĩa là chỉ phát hiện bằng xét nghiệm, cụ thể là hormone hCG trong nước tiểu hoặc máu. Thai chưa bao giờ được nhìn thấy trên siêu âm. Khi đã thấy túi thai trong tử cung rồi mới sảy, bác sĩ gọi là sảy thai lâm sàng.
Thai sinh hóa rất hay gặp. Trước đây nhiều người không biết mình từng có thai, chỉ nghĩ kinh đến trễ. Que thử thai ngày càng nhạy và nhiều người thử sớm trước ngày hành kinh, nên mới phát hiện nhiều hơn.
Nguyên nhân
Phần lớn thai sinh hóa là do phôi có bất thường nhiễm sắc thể ngay từ lúc thụ tinh, nên không phát triển tiếp được. Đây là sự chọn lọc tự nhiên, không phải do mẹ làm gì sai. Làm việc nhẹ, đi lại, quan hệ vợ chồng, ăn một món nào đó không gây ra thai sinh hóa.
Một số yếu tố có thể làm tăng khả năng sảy sớm gồm tuổi mẹ cao, rối loạn tuyến giáp không kiểm soát, đái tháo đường không kiểm soát, bất thường buồng tử cung, hội chứng kháng phospholipid, hút thuốc lá. Các yếu tố này thường chỉ được tìm khi sảy nhiều lần.
Dấu hiệu thường gặp
- Que thử lên hai vạch, thường là vạch mờ, thử sớm trước hoặc quanh ngày hành kinh.
- Vài ngày đến khoảng một tuần sau thì ra máu. Lượng máu có thể giống kỳ kinh hoặc nhiều hơn một chút, có thể kèm cục máu nhỏ.
- Đau bụng âm ỉ kiểu đau bụng kinh.
- Que thử các ngày sau nhạt dần rồi về một vạch.
Có người không có triệu chứng gì khác ngoài kinh trễ vài ngày.
Cần làm gì khi nghĩ mình bị thai sinh hóa
- Ghi lại ngày. Ngày đầu kỳ kinh cuối, ngày thử thai lên vạch, ngày bắt đầu ra máu. Bác sĩ cần các mốc này.
- Đi khám sản. Nhất là khi chưa từng siêu âm thấy thai trong tử cung. Mục đích chính là loại trừ thai ngoài tử cung, vì hai tình trạng này giai đoạn đầu có thể giống nhau.
- Xét nghiệm hCG nếu bác sĩ chỉ định. Thường thử máu lại sau vài ngày để thấy hCG giảm. Theo dõi đến khi hCG về âm tính.
- Thử que lại sau khoảng 2–3 tuần. Nếu vẫn hai vạch rõ, báo bác sĩ.
- Nghỉ ngơi, dùng băng vệ sinh thay vì tampon cho đến khi hết ra máu. Việc này giúp bạn theo dõi lượng máu và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Thường không cần nạo hút vì mô rất ít, cơ thể tự đẩy ra. Bác sĩ chỉ can thiệp khi có dấu hiệu sót, ra máu kéo dài hoặc nhiễm trùng.
Khi nào có thai lại được
Theo NHS, sau sảy thai bạn có thể thử có thai lại khi cơ thể đã hết các triệu chứng và bạn cảm thấy sẵn sàng về tinh thần. Không có bằng chứng cho thấy phải chờ lâu mới an toàn với thai sinh hóa. Nhiều bác sĩ khuyên chờ qua một kỳ kinh để dễ tính tuổi thai lần sau, nhưng đây là để tiện theo dõi, không phải bắt buộc.
Trong thời gian chuẩn bị, Dịch vụ y tế quốc gia Anh (NHS) khuyên phụ nữ định có thai bổ sung axit folic 400 microgam mỗi ngày, bắt đầu trước khi có thai và kéo dài đến hết 12 tuần đầu thai kỳ, để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh.
Khi nào cần khám tìm nguyên nhân
Một lần thai sinh hóa thường không cần làm thêm xét nghiệm. Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ (ASRM) khuyên đánh giá khi đã sảy từ 2 lần trở lên. NHS ở Anh dùng mốc 3 lần sảy liên tiếp. Bạn nên đi khám sớm hơn nếu trên 35 tuổi, có bệnh tuyến giáp, đái tháo đường, hoặc đã cố gắng có thai lâu mà chưa được.
Bác sĩ có thể cho xét nghiệm nội tiết, tuyến giáp, đường huyết, kháng thể kháng phospholipid, nhiễm sắc thể của hai vợ chồng, siêu âm hoặc soi buồng tử cung.
Dấu hiệu phải đi khám ngay
Đi cấp cứu hoặc gọi 115 nếu có:
- Ra máu nhiều, thấm đẫm một băng vệ sinh trong một giờ, hoặc ra cục máu đông lớn.
- Đau bụng dữ dội, nhất là đau lệch một bên.
- Đau đầu vai, choáng váng, ngất.
- Sốt, ớn lạnh, dịch âm đạo có mùi hôi.
Đi khám sản sớm nếu ra máu kéo dài quá 2 tuần hoặc que thử vẫn hai vạch rõ sau 3 tuần.
Câu hỏi thường gặp
Thai sinh hóa bao lâu thì ra máu?
Thường ra máu vài ngày đến khoảng một tuần sau khi thử que lên vạch, nhiều người trùng hoặc trễ vài ngày so với ngày hành kinh dự kiến. Máu thường kéo dài vài ngày như một kỳ kinh. Nếu ra máu quá 2 tuần, hãy đi khám.
Thai sinh hóa có phải nạo hút không?
Phần lớn không cần, vì cơ thể tự đẩy mô ra theo máu. Bác sĩ chỉ can thiệp khi siêu âm thấy sót mô, ra máu kéo dài hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng.
Thai sinh hóa là gì, có phải do mẹ không giữ gìn?
Không. Phần lớn là do phôi có bất thường nhiễm sắc thể từ đầu. Đi làm, đi lại, ăn uống bình thường không gây ra thai sinh hóa.
Thai sinh hóa có ảnh hưởng đến lần mang thai sau không?
Một lần thai sinh hóa thường không làm giảm khả năng có thai lại. Việc que thử lên vạch cho thấy trứng và tinh trùng đã gặp nhau và phôi đã làm tổ được. Nếu lặp lại nhiều lần thì cần khám tìm nguyên nhân.